Warme en koude kleuren | Schetsen & Schilderen

Als je een kleurencirkel door zou snijden, dan verdeel je deze in een warme en een koude helft. Warme kleuren hebben een gele ondertoon. Koude kleuren een blauwe ondertoon. Maar wat heb je hieraan als je kleuren gaat mengen? En wanneer gebruik je warme of koude kleuren in je schilderij? Hieronder een paar dingen over kleurtemperatuur op een rij.

Kleurtemperatuur en witbalans

Alles wat we zien is weerkaatst licht. Je kijkt bijvoorbeeld naar een wit vel papier, maar wat je eigenlijk ziet is het licht dat dit papier weerkaatst in de richting van je ogen. De kleur licht die onze ogen binnenkomt is dus afhankelijk van de lichtbron die op het papier schijnt. Als je het witte papier onder een warme gloeilamp bekijken zal het veel geler licht weerkaatsen, maar onder een koude ledlamp eerder blauw licht. Onze hersenen corrigeren deze informatie supersnel en zo zien wij gewoon onder verschillende lampen dat het om een wit vel papier gaat.

Om te begrijpen wat het effect van verschillende kleurtemperaturen op een afbeelding is, kun je denken aan fotografie. Wanneer je gaat fotograferen dan is het belangrijk om deze kleurtemperatuur (het soort licht waarbij je de foto maakt) goed in te stellen. Door de witbalans in te stellen -de wit echt wit te maken- bepaal je ook de kleur van de rest van je foto. Als je de witbalans niet goed hebt ingesteld kan het zijn dat je wit te blauw is, in dit geval hebben alle kleuren een blauwe ondertoon. Je kent vast de foto’s met blauwe sneeuw. Het kan ook zijn dat je wit te warm is en alle kleuren hebben een gele ondertoon. Natuurlijk kan een fotograaf ook bewust voor een afwijkende kleurtemperatuur kiezen en ermee spelen, dat geldt ook voor je kleurkeuze wanneer je gaat schilderen.

Het effect van warme en koude kleuren in je schilderij

Met schilderen kun je op meerdere manieren voordeel halen uit de werking van warme en koude kleuren. Het kan zelfs zo zijn dat je de hele kleurkeuze op kleurtemperatuur wilt afstemmen of dat je je opzet er van laat afhangen. Huisjes in warme tinten op de voorgrond in plaats van achtergrond bijvoorbeeld. Welke effecten kun je gebruiken.

Twee citroenen. Geschilderd met dezelfde kleur geel. Aan de bovenste citroen zijn warme tinten toegevoegd, aan de onderste koude tinten.
  • Warm of koud gevoel overbrengen
    Allereerst brengen warme kleuren ook echt een warm gevoel over en koude kleuren schetsen een kouder beeld. Dit is dus bepalend voor de sfeer van je schilderij. Een zee bij zomer of winter, een knusse huiskamer of een kil kantoorpand. Kies je kleuren passend bij het gevoel dat je mee wilt geven.
  • Diepte door kleuren naar voren te laten komen
    Warme kleuren lijken op je af te komen. Koude kleuren lijken juist naar achter te wijken. Wil je hier handig gebruik van maken, zet dan dus warme kleuren in op de voorgrond van je schilderij en koude tinten voor de achtergrond.
  • Warmte wordt mede bepaald door omliggende kleuren
    Niet alleen de kleur op zich bepaald hoe warm het overkomt. Ook de omliggende kleuren hebben hier invloed op. Hier kun je handig gebruik van maken door een koudere omgeving te maken en daardoor je onderwerp warmer te laten lijken of omgekeerd.
  • Diepte door zon en schaduw
    Je licht en schaduwvlakken kun je extra diepte meegeven door niet alleen licht-donker verschil te maken, maar ook temperatuurverschil te geven. Bij een schilderij van aquarelverf schilder je hele schaduwpartijen in een basislaag met blauwe ondertoon. Met acrylverf kun je de kleuren die je aan de schaduwzijde inzet mengen met wat blauw om deze een blauwe ondertoon te geven.
  • Van alle kleuren kun je warmere of koudere varianten maken
    Alle kleuren kunnen warmer of kouder zijn. Citroengeel (neigt naar groen, heeft dus een blauwe ondertoon) is kouder dan Cadmiumgeel (neigt naar oranje) die juist warmer is. Ook blauw kun je minder koud maken door het een gele ondertoon te geven. Hierom is het zelf kunnen mengen van je kleuren zo’n voordeel. Je hebt dan volledig de controle over de kleur die je gebruikt. Voor elke kleur geldt, meng je het met geel dan wordt het warmer, meng je het met blauw dan wordt het kouder.
Kleuren aan de blauwe kant zijn kouder, kleuren aan de oranje kant zijn warmer.

Wil je meer lezen over de kleurencirkel, klik dan hier. Voor het mengen van kleuren, klik hier.
Door hier te klikken ga je terug naar het overzicht van Schetsen & Schilderen.

 

 

 

Bewaar en deel dit bericht!