Schetsen met potlood | Schetsen & Schilderen

De meeste kunstwerken beginnen met een schets. Maar schetsen kan op heel veel manieren. Het kan een hele grove benadering zijn van iets dat je met verf wilt uitwerken of een heel verfijnde tekening waar alle details al in te zien zijn. Misschien is je schets wel het doel op zich, zonder dat je het wilt gaan beschilderen. Wat je plan ook is, er zijn verschillende materialen en technieken en het is wel zo fijn om hier een bewuste keuze in te maken. Hieronder staan een aantal mogelijkheden op een rij.

Materiaal

Het ene potlood is het andere niet en daarom worden potloden gemerkt met een letter. De hardheid van het potlood wordt bepaald door de verhouding klei en grafiet waarvan de binnenkant (de tekenstift) van het potlood is gemaakt. Een gemiddeld potlood wordt gemerkt met HB.
Harde potloden hebben de letter H oplopend van 1H t/m 9H voor het hardste potlood. Deze potloden zijn heel geschikt voor strakke en dunne lijnen. Ze kunnen ook gebruikt worden voor structuren en het opvullen van vlakken, maar dan bij voorkeur door het gebruik van lijnen of patronen.
Zachte potloden hebben de letter B oplopend van 1B t/m 9B voor het zachtste potlood. Deze laten heel gemakkelijk hun kleur achter op de ondergrond en kunnen daarom goed gebruikt worden voor schaduwpartijen of het inkleuren van vlakken. Met zachte potloden kun je een donkerder resultaat krijgen.
Houtskool is eigenlijk een soort overtreffende trap van zachte potloden. Je hebt houtskool in verschillende maten en er zijn ook krijtjes van te koop. Houtkool geeft gemakkelijk kleur af (zacht), kan heel zwart zijn en is uitgumbaar. Omdat het zo eenvoudig uit te vegen is kun je er heel veel grijstinten mee maken. Vaak wordt houtskool gebruikt als materiaal op zich (zonder er nog over te schilderen), maar je kunt er een schets mee opzetten voor een schilderproject.
Vulpotloden zijn een categorie apart. De stiftjes in een vulpotlood zijn zo dun en hard dat je er mee kunt schrijven als een pen. Wanneer je gaat schetsen kan dit een groot voordeel hebben omdat je heel gedetailleerd je lijnen kan neerzetten. Na een lange tijd geschetst te hebben met zachte potloden zijn tegenwoordig de vulpotloden mijn grote favoriet. Ik schets hiermee bijvoorbeeld heel nauwkeurig de ogen van een portret wat het schilderen veel makkelijker maakt. Daarbij zijn de lichte dunne lijntjes nagenoeg onzichtbaar als ik klaar ben met mijn aquarel.

Natuurlijk kun je in je werk variëren met je potloden. Een set met verschillende type potloden is geen overbodige luxe wanneer je aan het schetsen gaat. Maar ook met één en hetzelfde potlood kun je een volledige schets neerzetten. Door gewoon aan de slag te gaan ontdek je al snel welke methode van schetsen bij je past en welke materialen daarbij prettig zijn.

Ontdek welk potlood je voorkeur heeft door verschillende potloden te proberen

Methode

Voordat je begint met schetsen kan het handig zijn een extra papier bij de hand te nemen om je hand op te laten rusten. Al dat bewegen leidt nogal eens tot geveeg en het zou jammer zijn als je witte vlakken al grijs zijn voor je aan het schilderen begint.

Hulplijnen

De eerste start van je schets bestaat uit de hulplijnen. Dit zijn lijnen die je helpen om je schets vorm te geven, bijvoorbeeld ellipsen, verhoudingen van een gezicht of lichaam of een landschapsperspectief. Omdat je deze lijnen uiteindelijk niet wilt terugzien in je schilderij kies je het best voor een potlood dat makkelijk uitgumt en zet je de lijnen licht op.

Vorm

Dan is het tijd om je schets vorm te geven. Of je nou een voorbeeld natekent of iets uit gedachten op papier zet, tijdens het schetsen ben je vaak aan het zoeken naar de juiste plek voor je lijnen. Het kan helpend zijn om je beeld eerst grof te schetsen, dan lichtjes uit te gummen en dan steeds fijner te werken. Tijdens dit proces kun je eventuele hulplijnen weg gummen zodra je ze niet meer nodig hebt.
Hoe gedetailleerd je schets uiteindelijk wordt bepaal je helemaal zelf. Wanneer je een abstract schilderij maakt zul je het misschien met een simpele schets of zonder schets willen schilderen. Wanneer je een foto met veel details wilt naschilderen kan het helpend zijn als deze details alvast met potlood de juiste plaats krijgen. Dan maak je eigenlijk een soort kleurplaat voor jezelf.

Vulling

Wanneer de buitenlijnen van je schets op papier staan kun je direct overgaan tot schilderen. Je schets is dan een open kleurplaat en met verf geef je kleur en structuur aan de vlakken die je vult. Een andere optie is het aangeven van de vulling of structuur in je schets met potlood. In een kapsel geef je de richting van het haar aan, bij een dier de structuur van de huid of welke vlakken dan ook een structuur nodig hebben in jou ontwerp. Ook schaduw- en lichtvlakken kunnen alvast met potlood aangeduid worden in je schets. 

Afwerken van je schets

Wanneer je schetst helemaal naar je zin is dan ben je bijna klaar. Check nog even of er vergeten hulplijnen zijn blijven staan die je nog weg kunt gummen. Controleer vervolgens of je witte vlakken nog mooi wit zijn. Onbedoelde vegen kun je nu nog schoon gummen.

Wil je meer weten over Schetsen, klik dan hier. Wil je liever verder met schilderen, klik dan hier.

 

 

Bewaar en deel dit bericht!