Zelf kleuren mengen | Schetsen & Schilderen

Mijn oude verblikje waarmee mijn liefde voor verf is begonnen

Ik begon met aquarelleren nadat ik als kind een mooi aquarelblik van Talens voor mijn verjaardag kreeg. De verfdoos had maar zes napjes, dus voor alle andere kleuren moest ik wel mengen. Op het gebied van mengen was ik niet bang aangelegd, dus ik roerde met veel plezier allerlei kleuren door elkaar. Ik ontdekte dat gemengde, opgedroogde verf in de deksel een volgende keer weer heel bruikbaar was en door er een tintje rood, geel of blauw aan toe te voegen weer naar mijn smaak kon worden bijgesteld. Toen ik begon met acrylverf kocht ik dus ook alleen wat basiskleuren. Hoewel er een wereld van verschil zit tussen acryl en aquarel, kun je je ervaring met kleur voor beiden inzetten.

Waarom zou je kleuren willen mengen

Mijn ‘verf stash’ is inmiddels behoorlijk uitgebreid. Ik heb nu allerlei kleuren om uit te kiezen. Toch meng ik er nog steeds driftig op los. Ik vind het fijn om controle te hebben over de kleur die ik ga gebruiken. Door te mengen kun je kleuren een nieuw gevoel meegeven. Je kunt van een bepaalde tint door te mengen een warme en een koude variant maken en zo je schilderij diepte geven. Je kunt minimale verschillen bereiken en zo het verschil maken in je schilderij. Maar ook het proces zelf -met je penseel de kleur op een palet vegen- maakt dat je met een ander gevoel aan het schilderen begint.

Hoe meng je kleuren

Aquarelverf

Gebruik je aquarelverf, dan begint het mengen al wanneer je een kleur met water aanlengt. Hoeveel water je bij je kleur wilt doen hangt af van de hoeveelheid pigment in de verf, maar ook van het beoogde resultaat. Een waterige rood maakt roze op wit papier. Voor al je aquarelverf geldt dat je er water aan toevoegt. Doe je dit op een witte ondergrond (vaak heeft de witte deksel een palet functie, maar je kunt ook en apart mengpalet gebruiken), dan zie je al tegen de ondergrond welke kleur je gemengd hebt. 

Palet of schilderij

Het mengen zelf is niet meer dan het husselen van meerdere kleuren. Dit mengen kun je doen doen op je palet, in dat geval meng je de gewenste kleur vóór je die kleur op je schilderij verwerkt. Je kunt ook mengen op je schilderij zelf. Met een natte techniek schilder je kleuren over elkaar terwijl het nog nat is. Zo meng je de kleuren terwijl je schildert. Met een droge techniek schilder je verschillende laagjes over elkaar, nadat de vorige laag gedroogd is, zodat kleuren door elkaar heen schijnen. Natuurlijk kun je ook een combinatie van al deze manieren van mengen gebruiken. Hoe vaker je kleuren mengt hoe beter je vooraf kunt inschatten welke kleur je kunt verwachten. Met verschillende laagjes kleur krijgt je schilderij veel meer diepte dan een enkele laag kleur.

Acrylverf

Gebruik je acrylverf, dan pak je het schilderen, dus ook het mengen, op een hele andere manier aan. Omdat acrylverf dekkend is schilder je met zó met lichte kleuren over donkere kleuren heen. Dat neemt niet weg dat je veel laagjes kleur over elkaar kunt gebruiken, maar je hoeft het niet van licht naar donker op te bouwen. Sterker nog, veel kunstenaars voorzien hun doek eerst van een middentoon kleur voordat ze het onderwerp erop zetten. 

Palet of schilderij

Meng je de kleuren op een palet dan is het handig om een paar basiskleuren te mengen (bijvoorbeeld groen en blauw voor een groen landschap met blauwe lucht). Terwijl je bezig bent kun je (delen van) deze basiskleuren verfijnen door er primaire of secundaire kleuren aan toe te voegen.
Mengen op je schilderij kan alleen als je onderlaag nog nat is. Bij acrylverf vloeit dit niet over zoals bij aquarel. Door de manier van streken zetten kun je zelf bepalen in hoeverre kleuren zich mengen. Zo kun je ook meerdere kleuren samen op je penseel nemen en al schilderende deze laten mengen. Pas op dat je hierin niet doordrijft, want dan kun je je werk ook doodverven.
Wanneer je een laag van je acrylschilderij hebt laten drogen kun je de volgende laag er niet doorheen mengen. Toch zul je het effect van de onderkleur door de laatste laag heen zien. Denk er dus goed over na hoe je het schilderij opbouwt.

Welke kleuren moet je combineren voor je ideale kleur

Als je een kleur wilt mengen is het handig om te weten welke kleuren je er voor nodig hebt. Door veel te mengen leer je het steeds meer ‘op gevoel’ te doen -of juist op verstand-. Maar tot die tijd kun je hieronder even spieken voor een overzichtje.

Wit kun je niet mengen.
Zwart kun je niet mengen.

Rood kun je niet mengen. Dit is een primaire kleur.
Geel kun je niet mengen. Dit is een primaire kleur.
Blauw kun je niet mengen. Dit is een primaire kleur.
Groen meng je met geel en blauw. Dit is een secundaire kleur. De verhouding bepaald de tint.
Oranje meng je met geel en rood. Dit is een secundaire kleur. De verhouding bepaald de tint.
Paars meng je met rood en blauw. Dit is een secundaire kleur. De verhouding bepaald de tint.
Roze meng je door rood aan te lengen met water (aquarelverf) of het te mengen met wit. In dit geval is het niet meer helder, maar wordt het een dekkende verf.
Bruin meng je met rood en geel en blauw. Je kunt ook een primaire kleur met de tegenovergestelde secundaire kleur uit de kleurencirkel. Dan meng je geel met paars, blauw met oranje of rood met groen. Als ik zelf bruintinten wil mengen doe ik dit het liefst door rood met groen te vermengen. De verhouding bepaald dan welke tint bruin het wordt.

Lees ook over het gebruik van een kleurencirkel.

 

Bewaar en deel dit bericht!